Kupując drewnianą drabinę, większość osób patrzy na cenę, wysokość i liczbę szczebli lub stopni. Tymczasem kluczowe powinno być bezpieczeństwo jej użytkowania. O tym czy drabina jest bezpieczna dowiemy się z etykiety znamionowej drabiny, która powinna posiadać oznakowanie zgodności z normą EN 131. Problem w tym, że nie każdy zapis „EN 131” oznacza to samo.
Drabiny drewniane przenośne, czyli takie które można przenosić i rozkładać ręcznie, muszą spełniać wymagania europejskiej normy EN 131 (część 1,2,3), która określa zasady ich projektowania, badań i oznakowania. Niniejsza norma ma zastosowanie do drabin przenośnych przeznaczonych do użytku profesjonalnego i nieprofesjonalnego.
Każda z tych części określa konkretne wymagania, tj:
- norma EN 131 część 1 dot. Terminologia, rodzaje oraz wymiary funkcjonalne
- norma EN 131 część 2 dot. Wymagania, badania i oznakowanie
- norma EN 131 część 3 dot. Oznakowanie oraz instrukcje dla użytkownika.
Przedsiębiorca, który planuje zakup drabiny do swojej firmy jako narzędzie pracy, powinien zwrócić uwagę na jej oznakowanie ponieważ drabiny dzielimy na takie do użytku nieprofesjonalnego (domowego) oraz do użytku profesjonalnego. Jeśli ma służyć w firmie jako narzędzie pracy musi być oznakowana jako do użytku „profesjonalnego”.
Praca na wysokości powyżej 1 m nad poziomem podłogi lub ziemi jest traktowana jako praca na wysokości, a ta z kolei jest uznana za pracę szczególnie niebezpieczną, dlatego każdy szanujący się producent drabin rozstawnych drewnianych powinien przestrzegać tych norm aby wprowadzać na rynek bezpieczny produkt.
Każda drabina sprzedawana w sklepie musi mieć etykietę znamionową, na której powinny się znaleźć konkretne informacje. Choć na pierwszy rzut oka wydaje się mało istotna, w rzeczywistości to właśnie z niej można dowiedzieć się, czy producent spełnił podstawowe wymagania.
Niezbędne informacje które powinny się na niej znaleźć to:
- Nazwa i adres producenta i/lub dystrybutora, w tym adres strony internetowej w celu uzyskania informacji o drabinie
- Szczegółowy opis czyli rodzaj drabiny, liczba i długość części, całkowitą wysokość rozłożonej drabiny oraz maksymalną wysokość wejścia na drabinę.
- Klasyfikacja użytkowania „profesjonalny” lub „nieprofesjonalny”
- Rok i miesiąc produkcji
- Waga drabiny oraz maksymalne obciążenie całkowite
- Numer standardu ogólnego, do których są w pełni zgodne czyli EN 131-1, EN 131-2, EN 131-3.
Bardzo ważna kwestia, której przeciętny użytkownik drabiny nie jest świadomy. Mianowicie, wielu producentów oraz dystrybutorów drabin umieszcza na etykiecie znamionowej drabiny zapis „EN 131”. Nie jest on do końca poprawny i wystarczający ponieważ norma nakazuje wskazać, które jej części zostały spełnione.
W domyśle, zapis EN 131 oznacza, że drabina spełnia wymagania wszystkich trzech części normy. Zdarza się jednak, że na rynku można spotkać drabiny oznaczone EN 131, mimo że producent nie przedstawia informacji o badaniach. Jeśli jego drabina spełnia tylko wymagania EN 131-1 i EN 131-3 to w takiej sytuacji dla przedmiotowej drabiny powinien wskazać EN 131 -1 oraz EN 131-3.
Kolejną kwestią są wspomniane badania wg. normy EN 131-2. Wykonanie badania oznacza, że producent dał do badań próbkę drabiny zgodnej z normą EN 131-1, EN 131-2 oraz EN 131-3, przebadał jeden konkretny egzemplarz drabiny np. drabinę 6 szczeblową i teoretycznie, produkuje seryjnie cały typoszereg tego modelu drabiny zgodnie z wytycznymi w/w norm. Jednak, badanie dotyczyło tylko i wyłącznie tego jednego egzemplarza drabiny.
Z kolei producent, który ma certyfikat na dany typ drabiny oznacza, że przebadał konkretny egzemplarz, np. drabinę 6 szczeblową i ma potwierdzenie, że cały typoszereg np. od 4 szczeblowej do 14 szczeblowej produkuje zgodnie z normą EN 131 i spełnia wymagania EN 131-1, EN 131-2, EN 131-3. Drabiny podlegające pod dany certyfikat, który jest wydawany na kilka lat, podlegają okresowym badaniom kontrolnym. Są wyrywkowo sprawdzane przez Instytut nadzorujący certyfikat pod kątem spełnienia wymagań norm. Jeśli losowo wybrany do kontroli egzemplarz drabiny nie przejdzie kontroli jakości Instytutu, podmiot nadzorujący może zawiesić lub cofnąć przyznany certyfikat zgodności. Dodatkowo, certyfikacja drabin nie oznacza tylko kontroli jakości samych drabin. Jest gwarancją kontroli jakości również całego procesu produkcyjnego oraz warunków techniczno-organizacyjnych zakładu, w którym są produkowane. Dlatego firmy, które posiadają certyfikat zgodności na swoje produkty bardzo dbają o to by utrzymać najwyższą jakość na każdym etapie produkcyjnym a to w rezultacie znacząco podnosi koszty produkcyjne.
Powyższe może wyjaśnić dlaczego w sklepie dwie „prawie takie same drabiny” tak znacząco różnią się ceną.
Dodatkowo, warto pamiętać, że do każdej drabiny powinna być dołączona instrukcja użytkowania, a każdy użytkownik przed przystąpieniem do prac z użyciem drabiny powinien się z nią dokładnie zapoznać.
Świadomy wybór drabiny to nie tylko kwestia ceny, ale przede wszystkim bezpieczeństwa. Przed zakupem warto sprawdzić oznakowanie, dokumentację oraz informacje dotyczące badań i zgodności z obowiązującymi normami.
